Γιάννης Τριτσιμπίδας

για να το δειτε: https://youtu.be/pii_rA4Mn24

ταινία φιξιόν γυρισμένη το 1981-2, διάρκειας 58 λεπτών, έγχρωμη σε 16 χιλιοστά .

φωτογραφία :   Γιάννης Δασκαλοθανάσης
μουσική :    Νίκος Τάτσης
επιμέλεια λαϊκης μουσικής :     Δόμνα Σαμίου
μοντάζ :    Βασίλης Συρόπουλος

παραγωγή - σενάριο - σκηνογραφία - σκηνοθεσία :         Γιάννης Τριτσιμπίδας

με τους:

Κώστα Βρυώνη ( Περσεύς )

Μαρίλη Τσοπανέλη ( Δανάη )

Πέτρο Μεταξά ( Πολυδέκτης )

καπετάν Λινάρδο ( Ακρίσιος)

και τον

Χρήστο Τσάγκα ( αφηγητής και
                  δάσκαλος )

Αναπαράσταση του αρχαίου μύθου του Περσέα, φονηά της Μέδουσας, σε σκηνογραφία εποχής.
Ιώ, Δανάη και Ακρίσιος, οι δύο Γραίες, Μέδουσα, Ανδρομέδα και ο κατηραμένος όφις, το πάγωμα του Πολυδέκτη, η ίδρυση των Μυκηνών είναι τα κύρια στάδια της δράσης.

Η ταινία γυρίστηκε στις Κυκλάδες με τη συμμετοχή μη επαγγελματιών ηθοποιών κι έχει τη μορφή  παραμυθιού.
Η αρχιτεκτονική, τα αντικείμενα και η ενδυμασίες, η μουσική και τα άλλα στοιχεία που αναπαριστούν την αρχαιότητα υπενθυμίζουν την λαϊκή  τέχνη και παράδοση του Αιγαίου. Αιγαίο και Μεσόγειο που οι ήρωες διασχίζουν συνεχώς προς όλες τις κατευθύνσεις, απ το Άργος στο Βόσπορο και τη Μαύρη Θάλασσα, απ το Ιόνιο στις Κυκλάδες και τη Μικρασία, τη Μέση Ανατολή, την Αίγυπτο.

Η υπόθεση του έργου

Την όμορφη Ιώ, κόρη του γεννήτορα της Αργολίδας ποταμού Ινάχου ερωτεύεται ο Ζεύς και την αποπλανεί. Για να γλυτώσει από το θυμό της Ήρας μεταμορφώνει την Ιώ σε γελαδίτσα κι αυτή καταδιωγμένη στην Ανατολή γεννά στην Αίγυπτο. Οι απόγονοί της επιστρέφουν και βασιλεύουν στο Άργος. Ο βασιληάς  Ακρίσιος κλείνει τη θυγατέρα του Δανάη σε υπόγεια φυλακή για να μην  γνωρίσει ποτέ άντρα μιας και το μαντείο των Δελφών προφήτευσε πως το παιδί της θα σκοτώσει τον παππού του. Ο Δίας όμως την επισκέπτεται κι εκείνη γεννά το γυιό του, τον Περσέα. Η Δανάη κι ο Περσεύς ριγμένοι στο πέλαγος απ τον Ακρίσιο μέσα σ ένα ξύλινο σεντούκι φτάνουν στη Σέριφο όπου τους περιμαζεύει ο Δίκτυς ο ψαράς και τους κρατά κοντά του.
Ο βασιληάς της Σερίφου Πολυδέκτης, για να κρατήσει τη Δανάη για τον εαυτό του, διώχνει τον νεαρό Περσέα μακρυά στην πιό  επικίνδυνη αποστολή: να φέρει την κεφαλή  της φοβερής Μέδουσας , που όποιος την κυττάξει κατάματα πετρώνει, γίνεται βράχος.
Ο Περσεύς φτερωτός και οπλισμένος με τη βοήθεια του Απόλλωνα,  της Αθηνάς και των απόκοσμων Γραιών, θα καταφέρει αυτόν τον μεγάλο άθλο. Κλέβοντας και την όμορφη Ανδρομέδα αφού σκοτώσει το μπαμπούλα που καταδυναστεύει τη χώρα της, θα γυρίσει πίσω στη Σέριφο. Ο Πολυδέκτης θα τιμωρηθεί αντικρύζοντας την κεφαλή της Μέδουσας. Ο Περσεύς προσπαθώντας να βρει τον παππού του Ακρίσιο, τον σκοτώνει κατά λάθος. Εγκαταλείποντας λοιπόν το προγονικό ‘Αργος ιδρύει τις Μυκήνες.

Κρίσεις πάνω στην ταινία

«... μια ταινία επαναστατική, μια ταινία ενάντια στον παληό ακαδημαϊσμό και στον μοντερνισμό που είναι και χειρότερος. Επιτέλους κάτι το ποιητικά διφορούμενο γεμάτο ελαφρότητα σαν την ίδια την ελληνική μυθολογία. Η αθωότης και μια παιδική δροσιά είναι ένα καλό ξεκίνημα για να ξαναδούμε τους αρχαίους μύθους ζωντανά όπως τους έβλεπαν οι αρχαίοι έλληνες στην εποχή τους.
... Η μεγαλύτερή της επιτυχία είναι η εκλογή των ηθοποιών που δεν είναι ούτε του θεάτρου ούτε του κινηματογράφου.
Ελπίζω τη φινέτσα της ταινίας να την καταλάβουν και να έχη την επιτυχία που της αρμόζει...»

Παρίσι 8.1.1983  Γιάννης Τσαρούχης, ζωγράφος

«Στο τέλος της προβολής και μετά από συζήτηση η Επιτροπή ομόφωνα αποφάσισε την μη πρόκριση της ταινίας ΠΕΡΕΣΥΣ για το Φεστιβάλ, για την απλοϊκή αντιμετώπιση του μύθου, το ερασιτεχνικό επίπεδο ερμηνείας των ηθοποιών και σκηνοθετικής αντίληψης.»

30.9.1982   Προκριματική Επιτροπή 23ου Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

«Μου άρεσαν τα φορέματα που είχαν σημάδια λαϊκής τέχνης και βρήκα τις μάσκες τρομακτικές ως διασκεδαστικές. Βρίσκω ότι είναι ένα έργο απόλυτα ενδεδειγμένο για τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, αλλά κι έξω απ’ αυτά, γιατί αποφεύγει να τραυματίσει τη φαντασία των νέων ανθρώπων και να τους κάνει να βαρεθούν, πράγμα βασικό. Είναι γενικά απ’ όσο μπορώ να κρίνω μια ταινία χαριτωμένη.»

Αθήνα 2.4.1983 Μένης Κουμανταρέας, συγγραφεύς

«Το Συμβούλιο γνωμοδοτεί ομόφωνα κατά της ταινίας ΠΕΡΣΕΥΣ γιατί η μεταφορά του μύθου στην κινηματογραφική του διάπλαση δεν είναι ικανοποιητική και δεν ανταποκρίνεται στο επίπεδο των απαιτήσεων του Υπουργείου.»

21.12.1982, 11.4.1983      Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Κινηματογραφίας του Υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών

«Ο μυθικός λόγος, πολύτροπος και πολυσήμαντος, λόγος αλληγορικός έχει απίθανες προεκτάσεις. Η οπτικοποίησή του, στόχος δυσπρόσιτος, θέτει γι’ αυτό μεγάλα προβλήματα, και κάθε προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή μπορεί εύκολα ν’ αστοχήσει προδίνοντας την πειστικότητά του. Ο Γιάννης Τριτσιμπίδας στην ταινία του ΠΕΡΣΕΥΣ αντιμετωπίζει αυτά τα προβλήματα με τόλμη και φαντασία. Ο μύθος για τον Τριτσιμπίδα είναι χρήσιμος και διδακτικός, όπως είναι, μα ασκεί μέσα στα πλαίσιά του μια ευρύτατη δική του ευφευρετικότητα.
Ένα άλλο θέμα που μας εντυπωσιάζει στην ταινία αυτή είναι πως οι ήρωες του μύθου, ακόμα κι οι θεοί του, είναι σημερινοί καθημερινοί άνθρωποι του λαού, πως η ίδια η κοινωνία που εικονογραφεί, είναι μια πρωτόγονη κοινωνία σαν κι αυτές που ζούσαν ακόμα ως τα χθες γύρω μας.
Ο θεατής έκπληκτος ανακαλύπτει αυτήν την πλευρά του μύθου κι αισθάνεται γι’ αυτό πως η υπόθεση ξετυλίγεται γύρω του, τόσο που κι αυτός ταυτίζεται μαζί τους. Κάθε απόσταση καταργείται.
Ο θεατής δέχεται μια μέθεξη στην ταινία σάμπως να παίζει κι ο ίδιος σ’ αυτήν, κοντά σ’ ανθρώπους σαν τον μπακάλη και τον εμποράκο του χωριού που αντικρύζει καθημερινά γύρω του.
Μα εκείνο που ανακαλύπτει πραγματικά ο θεατής κι αυτό είναι απ’ τα μεγαλύτερα προσόντα της ταινίας, είναι η απίστευτη ομορφιά, η πνευματικότητα του ελληνικού τοπίου. Η ομορφιά της ελληνικής φύσης περασμένη μέσα από τη ματιά του κινηματογραφιστή, παρ’ όλο που χρησιμοποίησε τα πιο στοιχειώδη μέσα για να την αποτυπώσει, αιχμαλωτίζει πραγματικά το θεατή.
Ζούμε μέσα σε τόση ομορφιά και δεν το γνωρίζουμε, σκέφτεται συνεπαρμένος από το μαγευτικό όραμα της ελληνικής φύσης.
Θα ‘μασταν τυχεροί αν βλέπαμε συχνότερα ταινίες σαν κι αυτή του Τριτσιμπίδα. Προσωπικά, την είδα δυο φορές κι ευχαρίστως θα την ξανάβλεπα. Δεν την χορταίνει το μάτι σου κι η ψυχή σου.»

Παληό Φάληρο, Μάρτης 1983         Γ. Πετρής       Πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Τεχνοκριτών, κάποτε κδότης της ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, πρώην βουλευτης ΕΔΑ

«Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν κάνει δεκτή την πρότασή σας για συμμετοχή του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου στην ταινία σας ΠΕΡΣΕΥΣ που την προβολή της παρακολουθήσαμε με ενδιαφέρον, θεωρώντας πως η ταινία σας δεν συγκεντρώνει τα απαραίτητα ποιοτικά στοιχεία για να ενισχυθεί από το Κέντρο.»

20.1.1982

 «Πέρα από τον μύθο, πέρα από την ταινία, ο θεατής αναγνωρίζει πρόσωπα οικεία, πρόσωπα που χάθηκαν, τόπους οικείους και (κυρίως) τον τόπο του, πριν από την παράδοσή του στους λογής λογής Εφιάλτες, πριν από την μεγάλη (και ανελέητη) εισβολή των ανθρώπων.

Η ταινία έχει την παιδικότητα και αθωότητα του παραμυθιού, - και ο μύθος του Περσέα που την πληροί υπογραμμίζει το παιχνίδι του κινηματογράφου: Κάθε ταινία διαθέτει μια λογική σύλληψη και εκτέλεση – πλην η δυναμική της λογικής της κινείται πολύ πέρα ( και έξω) από τις προθέσεις του δημιουργού της.

 Πάρος, 7.7.06

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος, συγγραφεύς

ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ

.